Innowacje pedagogiczne
- Play With English – Play In English. Kreatywna nauka języka
- „KRAINA EMOCJI – POZNAJĘ, CZUJĘ, WYRAŻAM”
- „Wielcy Polacy – inspiracje dla młodego pokolenia”
- „Chemiczny Bank Pytań – pytania, które uczą"
- „AI w klasie – świadomy i kreatywny uczeń w świecie sztucznej inteligencji”
- Mali naukowcy. Eksperymenty wyjasniające świat
- WSPÓLNA PRZERWA- MAŁE PROJEKTY, DUŻE ODKRYCIA
„KRAINA EMOCJI – POZNAJĘ, CZUJĘ, WYRAŻAM”
Innowacja metodyczno-wychowawcza wspierająca rozwój emocjonalny, społeczny, ruchowy i twórczy dzieci poprzez bajkę, muzykę, ruch, taniec, działania sensoryczne i ekspresję artystyczną
Autor innowacji: Karolina Jemczura
Miejsce realizacji: Szkoła Podstawowa nr 4 w Kostrzynie nad Odrą
Grupa: Oddział przedszkolny – klasa „0”
Rok szkolny: 2026/2027
Czas realizacji: 6 tygodni
Osoba realizująca: Karolina Jemczura
I. PODSTAWA PRAWNA
1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, z późniejszymi zmianami, w szczególności przepisy dotyczące zadań systemu oświaty, działalności innowacyjnej szkoły oraz zadań dyrektora szkoły.
2. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – Dz.U. 2026 poz. 378, obowiązujące od 1 września 2026 r.
3. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 8 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej – Dz.U. 2026 poz. 958.
4. Statut szkoły oraz obowiązujące w szkole zasady/procedury dotyczące wprowadzania i realizowania innowacji pedagogicznych.
II. RODZAJ INNOWACJI
Rodzaj: innowacja metodyczno-wychowawcza.
Obszar: wychowanie przedszkolne – rozwój emocjonalny, społeczny, fizyczny, poznawczy i artystyczny dziecka.
Charakter innowacji: autorskie połączenie różnych form aktywności dziecka – bajki, rozmowy, muzyki, swobodnej ekspresji ruchowej i tanecznej, zabaw sensorycznych, działań plastycznych, dramy oraz ćwiczeń oddechowych i relaksacyjnych.
Innowacja będzie realizowana w ramach codziennej pracy wychowawczo-dydaktycznej oddziału przedszkolnego.
III. ADRESACI INNOWACJI
Adresatami innowacji są dzieci uczęszczające do oddziału przedszkolnego – klasy „0”, rozpoczynające edukację w roku szkolnym 2026/2027.
Program został zaplanowany ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci znajdujących się na początku drogi edukacyjnej w szkole.
Innowacja nie wymaga od dzieci umiejętności czytania ani pisania.
Dzieci będą mogły wyrażać siebie poprzez:
- słowo,
- gest,
- mimikę,
- ruch,
- taniec,
- muzykę,
- kolor,
- rysunek,
- działania plastyczne,
- działania sensoryczne,
- zabawę,
- dramę.
IV. UZASADNIENIE WPROWADZENIA INNOWACJI
Rozpoczęcie pobytu w oddziale przedszkolnym jest dla dziecka okresem intensywnych zmian. Dziecko poznaje nowe miejsce, nauczyciela, grupę rówieśniczą oraz zasady wspólnego funkcjonowania.
Szczególnego znaczenia nabiera zatem stworzenie bezpiecznej atmosfery, wspieranie procesu adaptacji oraz rozwijanie umiejętności rozpoznawania i wyrażania emocji.
Dziecko w wieku przedszkolnym nie zawsze potrafi w sposób werbalny opowiedzieć o swoim samopoczuciu. Naturalnym sposobem komunikowania się dziecka jest również ruch, gest, mimika, zabawa, muzyka oraz działalność plastyczna.
Dlatego innowacja zakłada stworzenie dzieciom różnorodnych możliwości wyrażania siebie.
Jej szczególnym elementem będzie swobodna ekspresja ruchowa i taneczna do różnorodnych utworów muzycznych.
Dzieci nie będą uczyły się przede wszystkim gotowych choreografii. Będą miały możliwość samodzielnego interpretowania muzyki poprzez ruch.
Nauczyciel może zachęcać dzieci do poszukiwania własnych sposobów ruchowego wyrażania emocji, nastroju, rytmu, tempa czy charakteru muzyki.
Takie podejście jest spójne z podstawą programową wychowania przedszkolnego, która wskazuje m.in. na uczestnictwo dzieci w zabawach rytmicznych i muzycznych, rozwijanie ekspresji oraz możliwość wyrażania rozumienia świata poprzez taniec, ruch, gest i inne formy twórczej aktywności.
V. CEL GŁÓWNY
Wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka poprzez stworzenie mu możliwości poznawania, przeżywania i wyrażania emocji za pomocą muzyki, ruchu, tańca, bajki, działań sensorycznych, plastycznych i dramowych oraz budowanie poczucia bezpieczeństwa i przynależności do grupy.
VI. CELE SZCZEGÓŁOWE
Dziecko:
W zakresie rozwoju emocjonalnego:
- rozpoznaje podstawowe emocje,
- podejmuje próby nazywania własnych emocji,
- rozpoznaje emocje innych osób,
- rozumie, że wszystkie emocje są naturalne,
- podejmuje próby wyrażania emocji w bezpieczny sposób,
- poznaje sposoby radzenia sobie z napięciem i trudnymi emocjami,
- wie, że może poprosić osobę dorosłą o pomoc,
- rozwija poczucie własnej wartości.
W zakresie rozwoju społecznego:
- poznaje i przestrzega zasady obowiązujące w grupie,
- nawiązuje relacje z rówieśnikami,
- podejmuje współpracę,
- rozwija empatię,
- respektuje potrzeby i granice innych osób,
- doświadcza przynależności do grupy,
- uczy się wspólnego przeżywania muzyki i zabawy.
W zakresie rozwoju fizycznego:
- rozwija koordynację ruchową,
- rozwija świadomość własnego ciała,
- doskonali równowagę i orientację w przestrzeni,
- reaguje ruchem na zmianę tempa i rytmu,
- uczestniczy w zabawach muzyczno-ruchowych,
- poznaje różne sposoby poruszania się,
- rozwija sprawność i płynność ruchów,
- uczy się dostosowywania intensywności ruchu do własnych możliwości.
W zakresie rozwoju poznawczego:
- aktywnie słucha muzyki,
- rozpoznaje zmiany tempa, rytmu i dynamiki,
- reaguje na charakter muzyki,
- rozwija wyobraźnię,
- eksperymentuje ruchem i dźwiękiem,
- podejmuje własne inicjatywy twórcze,
- obserwuje i interpretuje różne zjawiska poprzez ruch i zabawę.
W zakresie rozwoju artystycznego:
- rozwija ekspresję muzyczną,
- wyraża emocje poprzez ruch i taniec,
- tworzy własne interpretacje muzyki,
- eksperymentuje z ruchem,
- rozwija ekspresję plastyczną,
- poznaje różnorodne utwory muzyczne,
- doświadcza muzyki poprzez słuchanie, ruch i aktywne uczestnictwo.
VII. ZGODNOŚĆ Z PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO
Innowacja jest bezpośrednio powiązana z celami i osiągnięciami określonymi w podstawie programowej wychowania przedszkolnego obowiązującej od 1 września 2026 r. (ISAP)
1. Emocjonalny obszar rozwoju dziecka
Innowacja wspiera m.in. rozwijanie umiejętności:
- rozpoznawania i nazywania podstawowych emocji,
- podejmowania prób radzenia sobie z emocjami,
- szanowania emocji własnych i innych osób,
- wyrażania emocji i uczuć za pomocą charakterystycznych dla dziecka form wyrazu,
- szukania wsparcia w sytuacjach trudnych,
- rozwijania własnych strategii radzenia sobie,
- wczuwania się w emocje i uczucia innych osób.
2. Fizyczny obszar rozwoju dziecka
Realizacja innowacji wspiera:
- uczestnictwo w zabawach ruchowych, rytmicznych i muzycznych,
- rozwijanie sprawności i koordynacji,
- świadomość własnego ciała,
- komunikowanie potrzeby ruchu i odpoczynku,
- rozwijanie prawidłowych wzorców ruchowych.
3. Społeczny obszar rozwoju dziecka
Innowacja wspiera:
- budowanie relacji rówieśniczych,
- współdziałanie,
- respektowanie zasad zabawy,
- rozwijanie życzliwości,
- komunikowanie się werbalne i pozawerbalne,
- rozwijanie poczucia przynależności do grupy.
4. Poznawczy obszar rozwoju dziecka
Szczególnie istotne są zapisy dotyczące:
- wyrażania rozumienia świata poprzez taniec, intencjonalny ruch, gest i inne formy ekspresji,
- eksperymentowania rytmem, głosem, dźwiękami i ruchem,
- poruszania się przy muzyce i do muzyki,
- dostrzegania zmian charakteru muzyki, w tym tempa i dynamiki,
- wyrażania muzyki ruchem,
- aktywnego słuchania muzyki,
- wyrażania emocji i zjawisk pozamuzycznych różnymi środkami aktywności muzycznej.
VIII. NA CZYM POLEGA INNOWACYJNOŚĆ?
Innowacyjność polega na celowym i systematycznym połączeniu kilku obszarów aktywności dziecka w ramach pracy nad rozwojem emocjonalnym i społecznym.
W proponowanym rozwiązaniu emocje nie są omawiane wyłącznie podczas rozmowy.
Dziecko może:
usłyszeć emocję → zobaczyć ją → nazwać → pokazać mimiką → wyrazić ruchem → zatańczyć ją → przedstawić plastycznie → doświadczyć jej poprzez działanie sensoryczne → poznać sposób radzenia sobie z nią.
Szczególnym elementem innowacji jest swobodna ekspresja ruchowa do różnorodnej muzyki.
Dziecko nie musi odtwarzać jednego wzorca ruchowego. Może samodzielnie zdecydować, jak chce zinterpretować muzykę.
Tak rozumiana innowacja rozwija sprawczość, kreatywność, ekspresję i indywidualność dziecka.
IX. ORGANIZACJA REALIZACJI
Innowacja będzie realizowana przez okres 6 tygodni.
Aktywności będą włączane w bieżącą pracę grupy, zgodnie z organizacją dnia oraz potrzebami dzieci.
Przewiduje się:
- 1–2 rozbudowane aktywności tematyczne w tygodniu,
- krótkie zabawy muzyczno-ruchowe,
- muzyczne przerwy aktywizujące,
- zabawy wyciszające,
- swobodną ekspresję taneczną,
- działania sensoryczne i plastyczne.
„Muzyczna przerwa – tańczę, jak czuję”
Będzie stosowana jako krótki przerywnik między aktywnościami, szczególnie wtedy, gdy dzieci potrzebują ( Czas trwania: około 3–10 minut, zależnie od potrzeb grupy) :
- zmiany pozycji,
- rozładowania napięcia,
- zwiększenia aktywności,
- odreagowania emocji,
- przygotowania do spokojniejszego działania.
X. HARMONOGRAM INNOWACJI – 6 TYGODNI
TYDZIEŃ 1 : „POZNAJEMY KRAINĘ EMOCJI”
Emocja przewodnia: radość
Bajka: „Kolorowy potwór” – Anna Llenas
Aktywności:
- rozmowa o emocjach,
- rozpoznawanie emocji na obrazkach,
- zabawy mimiczne,
- „Taniec radości”,
- swobodny taniec do muzyki,
- zabawy integracyjne,
- praca plastyczna „Mój kolor radości”.
Muzyka:
- muzyka spokojna,
- muzyka rytmiczna,
- utwór wesoły i dynamiczny.
TYDZIEŃ 2 : „ZŁOŚĆ MA WIELKĄ SIŁĘ”
Emocja przewodnia: złość
Bajka: „Feluś i Gucio poznają emocje” – Katarzyna Kozłowska
Aktywności:
- rozmowa o złości,
- „Jak wygląda złość?”,
- mocne i lekkie ruchy,
- zabawy rytmiczne,
- „Taniec złości”,
- ćwiczenia oddechowe,
- ugniatanie mas sensorycznych,
- plastyczne przedstawienie złości.
Muzyka:
- rytm perkusyjny,
- muzyka dynamiczna,
- stopniowe przejście do muzyki spokojnej.
TYDZIEŃ 3 : „SMUTEK – POTRZEBUJĘ WSPARCIA”
Emocja przewodnia: smutek
Bajka: „Wielka księga uczuć” – Grzegorz Kasdepke
Aktywności:
- rozmowa o smutku,
- zabawy dramowe,
- „Taniec kropli deszczu”,
- ruch do spokojnej muzyki,
- działania sensoryczne,
- praca „Co pomaga, kiedy jest mi smutno?”.
Muzyka:
- muzyka spokojna,
- delikatne utwory instrumentalne,
- dźwięki natury.
TYDZIEŃ 4 : „STRACH I ODWAGA”
Emocja przewodnia: strach i odwaga
Bajka: „Franklin boi się ciemności” – Paulette Bourgeois
Aktywności:
- rozmowa o strachu,
- pantomima,
- „Taniec strachu”,
- „Taniec odwagi”,
- ćwiczenia oddechowe,
- zabawy ruchowe,
- wykonanie „Tarczy odwagi”.
Muzyka:
- spokojna muzyka budująca napięcie,
- dynamiczna muzyka,
- muzyka dająca poczucie siły i energii.
TYDZIEŃ 5 : „PRZYJAŹŃ – TAŃCZYMY RAZEM”
Emocja/wartość: radość, bliskość, empatia, przyjaźń
Bajka: „Przyjaźń” – Astrid Desbordes
Aktywności:
- zabawy w parach,
- taniec w parach,
- ruch naśladowczy,
- zabawy integracyjne,
- „Taniec razem”,
- wspólne działania sensoryczne,
- „Drzewo naszej grupy”.
Muzyka:
- utwory o różnym charakterze,
- muzyka z różnych stron świata,
- muzyka taneczna odpowiednia dla dzieci.
TYDZIEŃ 6: „MOGĘ WYRAŻAĆ SIEBIE”
Temat: wszystkie poznane emocje
Bajka: „Kolorowy potwór. Doktor od emocji” – Anna Llenas
Aktywności:
- utrwalenie emocji,
- „Jak się dziś czuję?”,
- swobodny taniec,
- muzyczne improwizacje,
- taniec z rekwizytami,
- ćwiczenia oddechowe,
- stworzenie wspólnej pracy „Nasza Kraina Emocji”.
Finał: „Wielka podróż po Krainie Emocji”
Dzieci słuchają krótkich fragmentów różnorodnej muzyki i samodzielnie interpretują je ruchem.
Nie jest to konkurs ani występ wymagający zapamiętania choreografii.
Celem jest swobodna ekspresja i pokazanie własnego sposobu przeżywania muzyki.
XI. „MUZYCZNA PRZERWA – TAŃCZĘ, JAK CZUJĘ”
Stałym elementem innowacji będą krótkie aktywności muzyczno-ruchowe.
Przykładowe zabawy:
- „Szybko – wolno”
Dzieci dostosowują ruch do tempa muzyki.
- „Stop-klatka”
Podczas pauzy dzieci zatrzymują się w dowolnej pozie.
- „Taniec emocji”
Dzieci pokazują ruchem wylosowaną emocję.
- „Muzyka maluje”
Dzieci poruszają się z chustkami, wstążkami lub innymi bezpiecznymi rekwizytami.
- „Taniec według mnie”
Nauczyciel nie pokazuje ruchów. Dzieci same interpretują muzykę.
- „Od ruchu do spokoju”
Aktywność rozpoczyna się dynamicznym tańcem, a kończy powolnymi ruchami, ćwiczeniami oddechowymi i wyciszeniem.
XII. METODY PRACY
W realizacji innowacji wykorzystane zostaną:
- metoda zabawowa,
- metoda aktywizująca,
- elementy dramy,
- elementy pedagogiki zabawy,
- metoda ekspresji ruchowej,
- swobodna ekspresja taneczna,
- metoda naśladowcza,
- działania sensoryczne,
- ekspresja plastyczna,
- rozmowa kierowana,
- opowiadanie i literatura dziecięca,
- ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne,
- zabawy muzyczno-ruchowe.
XIII. FORMY PRACY
- indywidualna,
- w parach,
- w małych zespołach,
- z całą grupą.
XIV. ZASADY REALIZACJI
1. Każde dziecko uczestniczy na miarę swoich możliwości.
2. Dziecko nie jest zmuszane do tańca, dotyku ani wypowiadania się na forum grupy.
3. Nie ocenia się sposobu wyrażania emocji poprzez ruch.
4. Nie porównuje się dzieci.
5. Nie stosuje się rywalizacji jako podstawowej formy aktywności.
6. Dzieci uczą się respektowania granic innych osób.
7. Aktywności ruchowe odbywają się z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.
8. Intensywność ruchu jest dostosowywana do wieku, możliwości i aktualnego samopoczucia dzieci.
9. Muzyka i ruch są wykorzystywane jako formy edukacyjnej i wychowawczej aktywności, a nie jako terapia.
10. Nauczyciel obserwuje reakcje dzieci i modyfikuje aktywności zgodnie z ich potrzebami.
XV. PRZEWIDYWANE EFEKTY
Dziecko:
- lepiej rozpoznaje podstawowe emocje,
- podejmuje próby nazywania emocji,
- potrafi wyrażać emocje poprzez różne formy aktywności,
- wykorzystuje ruch i muzykę do ekspresji,
- reaguje ruchem na tempo, rytm i charakter muzyki,
- rozwija koordynację i świadomość własnego ciała,
- rozwija kreatywność,
- podejmuje własne inicjatywy,
- wzmacnia poczucie sprawstwa,
- rozwija pewność siebie,
- podejmuje współpracę z innymi,
- respektuje granice innych osób,
- zna podstawowe sposoby wyciszania i regulowania napięcia,
- czuje większą przynależność do grupy,
- rozwija wrażliwość muzyczną i estetyczną.
XVI. EWALUACJA INNOWACJI
Ewaluacja będzie prowadzona w sposób dostosowany do wieku dzieci.
Narzędzia ewaluacji:
- obserwacja pedagogiczna,
- obserwacja aktywności dzieci podczas zabaw muzyczno-ruchowych,
- obserwacja sposobów wyrażania emocji,
- obserwacja relacji rówieśniczych,
- analiza prac plastycznych i sensorycznych,
- rozmowy z dziećmi,
- dokumentacja fotograficzna wybranych działań,
- obserwacja zaangażowania dzieci,
- analiza realizacji zaplanowanych działań.
Szczególnej obserwacji podlegać będzie:
- czy dzieci chętnie uczestniczą w aktywnościach,
- czy podejmują spontaniczną ekspresję ruchową,
- czy potrafią reagować na zmianę tempa i charakteru muzyki,
- czy podejmują próby wyrażania emocji poprzez ruch,
- czy rozwija się współpraca między dziećmi,
- czy dzieci korzystają z poznanych sposobów wyciszenia,
- czy wzrasta poczucie bezpieczeństwa w grupie.
XVII. DOKUMENTOWANIE REALIZACJI
Realizacja innowacji może być dokumentowana poprzez:
- zapisy w dokumentacji nauczyciela,
- scenariusze wybranych zajęć,
- fotografie aktywności,
- prace plastyczne dzieci,
- wspólne prace grupowe,
- dokumentację „Krainy Emocji”,
- notatki z obserwacji,
- podsumowanie ewaluacji.
XVIII. WARUNKI REALIZACJI
Do realizacji innowacji potrzebne będą:
- odtwarzacz muzyki,
- różnorodne utwory muzyczne odpowiednie do wieku dzieci,
- głośnik,
- chustki i wstążki,
- pompony,
- lekkie rekwizyty,
- materiały plastyczne,
- materiały sensoryczne,
- ilustracje przedstawiające emocje,
- książki wykorzystywane podczas zajęć,
- bezpieczna przestrzeń umożliwiająca ruch.
Realizacja innowacji nie wymaga zakupu specjalistycznego sprzętu ani dodatkowych środków finansowych.
XIX. ZAKOŃCZENIE
Innowacja „Kraina Emocji – poznaję, czuję, wyrażam” zakłada stworzenie dzieciom bezpiecznej przestrzeni do poznawania siebie i innych.
Poprzez połączenie literatury dziecięcej, muzyki, ruchu, tańca, działań sensorycznych, plastycznych i dramowych dzieci otrzymują różnorodne możliwości wyrażania emocji i własnych doświadczeń.
Szczególne miejsce zajmuje swobodna ekspresja ruchowa. Dziecko nie musi naśladować określonego układu choreograficznego. Może samodzielnie interpretować muzykę i poszukiwać własnego sposobu wyrażania siebie.
Innowacja wspiera tym samym rozwój emocjonalny, społeczny, fizyczny, poznawczy i artystyczny dziecka oraz sprzyja budowaniu bezpiecznej i zintegrowanej grupy.
HASŁO INNOWACJI:
„KAŻDA EMOCJA JEST WAŻNA.
KAŻDY RUCH MOŻE COŚ WYRAŻAĆ.
KAŻDE DZIECKO MA SWÓJ WŁASNY SPOSÓB, BY POKAZAĆ, CO CZUJE.”